
کرمانشاه: از طاق بستان تا طاقهای انرژی خورشید
حلقه ۱: قلب شهر (مقدمه)
کرمانشاه، شهری که نامش را که میآوری، نقش برجستههای طاق بستان بر صخرهها و طنین کلام «خداوندا این جهان پاک را بگردان…» در گوش جانت میپیچد. اینجا، خورشید یک ستاره نیست، یک نگهبان است؛ نگهبانی که از صبح تا شب بر کوههای زاگرس میتابد و به این سرزمین کهن، روح و حیات میبخشد. اینجا، هویت ما با تاریخ، هنر و شجاعت گره خورده و اقتصادمان با کشاورزی، صنایع دستی و تجارت مرزی میچرخد. اما تضاد بزرگ ما در همین تاریخ نهفته است: شهری که نامش بر سر زبان ملت است برای پایداری و استقامت، از هزینههای سرسامآور برق برای خانههای قدیمی، کارگاههای صنایع دستی و تأسیسات مدرنش رنج میبرد. شهری با بیش از ۳۰۰ روز آفتاب درخشان، اما با شهروندانی که برای روشن نگه داشتن خانههایشان و کارگاههایشان، با قبوض برق عجین شدهاند. همان آفتابی که بر سنگنگارههای طاق بستان میتابد، میتواند اقتصاد این شهر استوار را متحول کند و از دل تاریخ، چشمهای از انرژی پاک جاری سازد.
حلقه ۲: لایه تاریخی-فرنگی
تاریخ کرمانشاه، تاریخ یک طاق است. طاقی که در طاق بستان، هنر، دین و طبیعت را به هم گره زده و نماد استقامت این سرزمین در برابر زمان شده است. این طاق، اولین پروژه «هوشمندسازی» ما بود؛ سیستمی که با استفاده هوشمندانه از نور و سایه، فضایی مقدس و ماندگار خلق کرد. نماد امروز شهر ما، همین «طاق» است. چه زیبا میشد اگر این نماد، الهامبخش یک پروژه خورشیدی میشد: «پروژه طاقهای خورشیدی». تصور کنیم پنلهای خورشیدی بر بام خانهها، کارگاهها و ساختمانهای عمومی نصب شوند و مانند طاق بستان، از عناصر طبیعت (خورشید) برای ساختن آیندهای پایدار بهرهمند شوند. این بازگشت به همان روحیه هنر و استقامت است، اما با ابزارهای امروز.
حلقه ۳: جغرافیای اقتصادی
نقشه انرژی کرمانشاه، روی نقشه بافت تاریخی، کارگاههای صنایع دستی و مناطق مسکونی جدید ترسیم شده است. در بافت تاریخی و محلههای قدیمی، خانههایی با معماری زیبا اما عایقبندی ضعیف قرار دارد. این بخش، قلب فرهنگی شهر است، اما بزرگترین مصرفکننده انرژی در زمستان برای گرمایش و در تابستان برای سرمایش است. در کارگاههای صنایع دستی (مانند گلیمبافی، گیوهدوزی و مسگری)، کسبوکارهای کوچکی قرار دارند که با هزینههای بالای برق برای روشنایی و دستگاههای کوچک، سودآوریشان را از دست میدهند. در مناطق صنعتی و تجاری جدید، مراکز خرید و ادارات قرار دارند که به دلیل استفاده گسترده از سیستمهای تهویه مطبوع، به شدت بر شبکه فشار میآورند.
حلقه ۴: داستانهای موفق محلی
۱. کارگاه گلیمبافی «خاوران» آقای رضایی: آقای رضایی، سرپرستی یک کارگاه سنتی گلیمبافی را بر عهده دارد که از هزینه بالای برق چراغهای مخصوص بافت و گرمایش کارگاه در زمستان به ستوه آمده بود. با نصب یک سیستم خورشیدی ۵ کیلوواتی بر بام کارگاه، علاوه بر تأمین برق مورد نیاز، توانست در فصل سرما، بدون نگرانی از هزینه، کارگاه را گرم نگه دارد و به بافندگان خود شرایط بهتری برای کار بدهد.
۲. خانواده اکبری در محله فیضآباد: خانواده اکبری در خانهای قدیمی در یکی از محلههای تاریخی شهر زندگی میکنند. با نصب یک سیستم خورشیدی ۳ کیلوواتی روی پشتبام و یک آبگرمکن خورشیدی، توانستند هزینه برق و گاز خود را بیش از چهل درصد کاهش دهند. پولی که پسانداز کردند، صرف مرمت بخشی از نمای آجری خانهشان شد. آنها حالا با افتخار میگویند خانهشان، «یک طاق خورشیدی» است که هم به تاریخ احترام میگذارد و هم به آینده فکر میکند.
۳. مدرسه شهید فهمیده کرمانشاه: این مدرسه با حیاطی که یادآور حیاطهای قدیمی کرمانشاه است، هزینه برق زیادی برای روشنایی و سرمایشی کلاسها در تابستان داشت. با کمک خیرین و نصب پنلهای خورشیدی روی سقف، نه تنها برق مصرفی مدرسه تأمین شد، بلکه درآمد حاصل از فروش برق اضافی، صرف ایجاد یک کارگاه موسیقی سنتی برای دانشآموزان شد. حالا فرزندان این سرزمین، در مدارسی با انرژی پاک، فرهنگ و هنر نیاکان خود را میآموزند.
حلقه ۵: محاسبات شهری-خاص
بیایید با واحد پولی خودمان حساب کنیم. برای یک کارگاه صنایع دستی کوچک در بازار کرمانشاه که ماهیانه حدود ۸۰۰ هزار تومان هزینه برق دارد، نصب یک سیستم خورشیدی ۲ کیلوواتی با هزینه اولیه حدود ۲۵ میلیون تومان، بازگشت سرمایهای کمتر از ۳ سال خواهد داشت. این یعنی بعد از ۳ سال، بخش بزرگی از هزینههای برق شما رایگان میشود. این هزینه، کمتر از هزینه خرید یک دستگاه جدید بافندگی است، اما این سرمایهگذاری، سالها برایتان پول پسانداز میکند. با استفاده از وامهای بهینهسازی انرژی صنایع دستی و تسهیلات ویژه برای احیای بافتهای تاریخی، این سرمایهگذاری برای بسیاری از صنعتگران و ساکنان بسیار منطقی و قابل دسترس است.
حلقه ۶: آیندهای که با آفتاب میسازیم
آینده کرمانشاه، آیندهای درخشان و پایدار است. شهرداری در حال تدوین طرح مشترکی برای تبدیل بافت تاریخی شهر به اولین منطقه خورشیدی کشور است. در این آینده، هر خانه تاریخی یک «طاق خورشیدی» است که با برق پاک، هزینههای زندگی را کاهش میدهد و به معماری سنتی احترام میگذارد. هر کارگاه، با برق پاک، هنر نیاکان را زنده نگه میدارد و هر دانشآموز، در مدارسی با انرژی پاک، برای آینده آماده میشود. این آینده تنها یک رویا نیست، یک انتخاب است. انتخابی که ما به عنوان یک هنرمند، یک صنعتگر و یک شهروند کرمانشاهی در خانه و کارگاه خود داریم. بیایید با هم، شهرمان را نه تنها به نگین غرب ایران، بلکه به الگویی از توسعه پایدار و انرژی بومی برای ایران تبدیل کنیم. بیایید طاقهای انرژی خورشید را بر سر شهرمان بکشیم.645
Leave a Reply