
بانوره: از کوزههای سفالین به کوزههای انرژی خورشید
حلقه ۱: قلب شهر (مقدمه)
بانوره، شهری که نامش را که میآوری، تصویر دستان هنرمند سفالگری که گِل را به کوزههایی زیبا و کاربردی تبدیل میکند، در ذهنت نقش میبندد. اینجا، خورشید یک ستاره نیست، یک کورهپز است؛ کورهپزی که با دستان پرحرارتش، گِل خام را به هنری پخته و ماندگار تبدیل میکند و به این شهر، هویتی اصیل میبخشد. اینجا، هویت ما با سفال و کوزه گره خورده و اقتصادمان با فروش این هنر و صنایع دستی میچرخد. اما تضاد بزرگ ما در همین کوره نهفته است: شهری که نمادش تبدیل گِل به سرامیک با آتش است، از هزینههای سرسامآور برق و گاز برای دمیدن به همین کورهها رنج میبرد. شهری با بیش از ۳۰۰ روز آفتاب درخشان، اما با سفالگری که برای رسیدن به دمای مورد نیاز کورهاش، با قبوض گاز و برق عجین شده است. همان آفتابی که گِل ما را میپزد، میتواند کورههای ما را هم گرم کند و از دل خاکستر، چشمهای از انرژی پاک جاری سازد.
حلقه ۲: لایه تاریخی-فرنگی
تاریخ بانوره، تاریخ یک کوزه است. کوزههایی که قرنهاست در این منطقه، نماد ذخیرهسازی آب، غذا و فرهنگ شدهاند. این کوزهها، اولین پروژه «فناوری سبز» ما بودند؛ سیستمی که با هدف ذخیره و نگهداری منابع حیاتی، فضایی سرشار از هوشمندی و پایداری را فراهم میکرد. نماد امروز شهر ما، همین «کوزه» است. چه زیبا میشد اگر این نماد، الهامبخش یک پروژه خورشیدی میشد: «پروژه کوزههای خورشیدی». تصور کنیم پنلهای خورشیدی بر بام کارگاهها و کورههای سفالگری نصب شوند و مانند یک کوزه بزرگ، انرژی خورشید را ذخیره کرده و در زمان نیاز آزاد کنند. این بازگشت به همان روحیه هنر و ذخیرهسازی است، اما با ابزارهای امروز.
حلقه ۳: جغرافیای اقتصادی
نقشه انرژی بانوره، روی نقشه کارگاههای سفالگری، کورهها و بازارهای محلی ترسیم شده است. در مرکز شهر و محلههای پیرامون کارگاهها، دهها کارگاه سنتی و نیمهصنعتی قرار دارد. این بخش، قلب تپنده شهر است، اما بزرگترین مصرفکننده انرژی به دلیل نیاز دائمی به دمای بالا برای پخت سفال است. در بازار محلی و مراکز فروش صنایع دستی، کسبوکارهای کوچکی با هزینههای بالای برق برای روشنایی و تأسیسات جانبی مواجه هستند. در بافت مسکونی، خانههایی با معماری سنتی قرار دارند که ساکنانشان عمدتاً هنرمندان و کارگران همین کارگاهها هستند.
حلقه ۴: داستانهای موفق محلی
۱. کارگاه سفالگری «کوزهسرا» آقای رضایی: آقای رضایی، یک استادکار سفالگر، از هزینه بالای گازوئیل کوره سنتی خود و نوسانات دما که کیفیت کارش را تحت تأثیر قرار میداد، به ستوه آمده بود. با نصب یک سیستم خورشیدی برای تأمین برق سیستمهای کنترلی کوره و پیشگرمکنشده هوا، توانست مصرف سوخت اصلی را تا ۳۵ درصد کاهش دهد و محصولاتی با کیفیت یکسان و بالاتر به بازار عرضه کند.
۲. خانواده اکبری در بافت قدیم: خانواده اکبری، فرزند یک سفالگر، در خانهای نزدیک به یکی از کارگاههای قدیمی شهر زندگی میکنند. با نصب یک سیستم خورشیدی ۲ کیلوواتی روی پشتبام، توانستند هزینه برق خود را به شدت کاهش دهند. پولی که پسانداز کردند، صرف خرید یک چرخ سفالگری نو برای فرزندشان شد تا نسل هنر در این خانواده ادامه یابد. آنها حالا با افتخار میگویند خانهشان، «یک کوزهی پر از انرژی پاک» است.
۳. مدرسه هنر بانوره: این مدرسه که هنرجویان بسیاری برای یادگیری سفالگری به آن میآیند، هزینه برق زیادی برای کورههای آموزشی و روشنایی کارگاهها داشت. با کمک خیرین و نصب پنلهای خورشیدی روی سقف، نه تنها برق مصرفی مدرسه تأمین شد، بلکه درآمد حاصل از فروش برق اضافی، صرف خرید خاکهای مرغوب و رنگهای طبیعی برای هنرجویان شد. حالا هنرمندان آینده، در کارگاههایی با انرژی پاک، هنر نیاکان را میآموزند.
حلقه ۵: محاسبات شهری-خاص
بیایید با واحد پولی خودمان حساب کنیم. برای یک سفالگر با یک کوره متوسط در بانوره که ماهیانه حدود ۴ میلیون تومان هزینه سوخت و برق دارد، نصب یک سیستم خورشیدی ۵ کیلوواتی با هزینه اولیه حدود ۴۵ میلیون تومان، بازگشت سرمایهای کمتر از ۲ سال خواهد داشت. این یعنی بعد از ۲ سال، بخش بزرگی از هزینههای انرژی شما رایگان میشود. این هزینه، کمتر از قیمت یک دستگاه پرس جدید است، اما این سرمایهگذاری، سالها برایتان پول پسانداز میکند. با استفاده از وامهای صنایع دستی و تسهیلات ویژه برای هنرمندان، این سرمایهگذاری برای بسیاری از سفالگران بسیار منطقی و حیاتی است.
حلقه ۶: آیندهای که با آفتاب میسازیم
آینده بانوره، آیندهای پاک و خلاق است. شهرداری در حال برنامهریزی برای تأمین برق چراغهای معبر منتهی به بازار صنایع دستی و ایجاد یک ایستگاه شارژ خودروهای برقی برای گردشگران است. در این آینده، هر کارگاه یک «کوزه خورشیدی» است که با برق پاک، هنر اصیل خود را میآفریند. هر خانه، با برق پاک، در مصرف صرفهجویی میکند و هر هنرجو، در کارگاههایی با انرژی پاک، برای آینده هنر آماده میشود. این آینده تنها یک رویا نیست، یک انتخاب است. انتخابی که ما به عنوان یک هنرمند، یک صنعتگر و یک شهروند بانورهای در خانه و کارگاه خود داریم. بیایید با هم، شهرمان را نه تنها به پایتخت سفال ایران، بلکه به الگویی از هنر پاک و انرژی بومی تبدیل کنیم. بیایید کوزههای انرژی خورشید را بر سر کارگاههایمان بکشیم.648
Leave a Reply